محمد بن زكريا الرازي
65
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
از اين جوشانده چهار اوقيه گرفته ، با دو اوقيه جوشانده تخم رازيانه و كرفس « 1 » مخلوط نموده ، به شرحى كه گفتيم به بيمار بياشامند . نسخه ديگر كه از هر دو نسخه بالا قويتر است : تخم رازيانه و كرفس هريك ده درهم ، در مايع اولى بجوشانند تا آب مزبور سرخرنگ شود ، پس از صاف شدن سه وقيه به بيمار بخورانند . داروى مركب مفيد ديگرى كه در بيشتر احوال نافع و مناسب مىباشد ، بدين شرح است : گل سرخ چهار درهم ، عدس پوستكنده نه درهم ، انجير زرد ده دانه ، مويز هسته و دمگرفته ده درهم ، كتيرا « 2 » سه درهم ، لك « 3 » پوستكنده شستهشده سه درهم ، تخم رازيانه و كرفس هركدام پنج درهم ، همه آنها را در دو رطل آب بجوشانند تا يك رطل و نيم شود . از اين آب نيم رطل با يك دانگ « 4 » زعفران ( برحسب احتياج دو يا سه مرتبه به بيمار بخورانند ) . اكنون به شرح مواضعى كه بايد در برابر آبله به آنها توجه خاصى داشت مىپردازيم .
--> ( 1 ) - Ache , celeri . ( 2 ) - Gomme adragante . ( 3 ) - « به فارسى رنگ لاك نامند ، صمغ نباتيست شبيه بمر ( مكى ) ، ساق گياه او پرشاخ و گلش زرد تخمش قريب بقرطم و گويند شبنمى است كه بر آن نبات مىنشيند . . . ( تحفه حكيم مومن ) » ( 4 ) - دانگ يا دانق يك ششم درهم است .